Γιατί πέφτει η πίεσή μου;

Γιατί πέφτει η πίεσή μου;

Απαντήσεις σε αυτές τις συχνές απορίες που αφορούν την υπόταση στο επιστημονικό άρθρο που ακολουθεί.

Της Χριστίνας Ι. Μπουντούρη 

Γενικού – Οικογενειακού Ιατρού

Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι εξοικειωμένοι με την υπέρταση, γνωρίζουν ότι είναι επικίνδυνη για την υγεία και ξέρουν ποιες τιμές αποτελούν καμπανάκι κινδύνου. Στο αντίθετο άκρο βρίσκεται η υπόταση που συχνά εμφανίζεται τόσο σε νέα όσο και σε ηλικιωμένα άτομα. Τι είναι όμως η υπόταση; Ποια αίτια την προκαλούν; Είναι επικίνδυνη;

 

Αυτές είναι κάποιες συχνές απορίες που αφορούν την υπόταση και καλό είναι να απαντηθούν.  

 

Υπόταση είναι η χαμηλή αρτηριακή πίεση και ορίζεται όταν η συστολική πίεση (μεγάλη πίεση) πέσει κάτω από 90 mm Hg ή/και η διαστολική (μικρή πίεση) πέσει κάτω από 60 mm Hg. Τα συμπτώματα της υπότασης περιλαμβάνουν αίσθημα ζάλης, δέρμα ωχρό και κρύο, ιδρώτα, θολή όραση, ναυτία, εξάντληση και λιποθυμία.

 

Η υπόταση είναι επικίνδυνη όταν συμβεί απότομα και όταν προκαλεί συμπτώματα. Πολλοί άνθρωποι έχουν χαμηλή πίεση για χρόνια χωρίς να έχουν συμπτώματα, οπότε δεν έχουν λόγο να ανησυχούν. Όμως μία χαμηλή πίεση που για ορισμένους είναι φυσιολογική μπορεί σε άλλους να προκαλέσει συμπτώματα.

 

Για παράδειγμα, μια ξαφνική πτώση της πίεσης κατά 20 mm Hg (δηλαδή από 110 η μεγάλη πίεση να πέσει στο 90) μπορεί να προκαλέσει ζάλη και λιποθυμία. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις η υπόταση μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή.

 

Πολλοί καθημερινοί παράγοντες μπορεί να επηρεάσουν την πίεση και να προκαλέσουν υπόταση. Συνήθως η πίεση πέφτει κατά τη διάρκεια της νύχτας και αυξάνεται την ημέρα. Ομοίως, όταν είστε ξεκούραστοι η πίεση θα είναι πιο χαμηλή σε σχέση με τις στιγμές έντονου άγχους και στρες.

 

Οι υψηλές θερμοκρασίες του περιβάλλοντος μειώνουν την αρτηριακή πίεση, γιατί τα αγγεία διαστέλλονται και τέλος η πίεση είναι πιο χαμηλή μετά το φαγητό γιατί περισσότερο αίμα διοχετεύεται στο στομάχι για την πέψη των τροφών. 

 

Εκτός των καθημερινών παραγόντων, ορισμένα φάρμακα μπορεί να μειώσουν την αρτηριακή πίεση όπως τα φάρμακα για την υπέρταση, για τον προστάτη και ορισμένα αντικαταθλιπτικά. Στην εγκυμοσύνη και ιδίως τις πρώτες 24 εβδομάδες η πίεση πέφτει και επιστρέφει στα φυσιολογικά της επίπεδα μετά τον τοκετό. Η αφυδάτωση η οποία μπορεί να προκληθεί από έντονη εφίδρωση ή από απώλεια υγρών από το γαστρεντερικό σωλήνα (εμετοί, διάρροιες) μπορεί να προκαλέσει υπόταση.

 

Η αναιμία εκτός από την ωχρότητα, την αδυναμία και την εξάντληση που τη χαρακτηρίζουν συχνά συνοδεύεται και από χαμηλή πίεση. Σε ένα υπογλυκαιμικό επεισόδιο, δηλαδή όταν το σάκχαρο του αίματος μειωθεί κάτω του φυσιολογικού, θα πέσει ταυτόχρονα και η πίεση. 

 

Μεταξύ των καρδιακών προβλημάτων που μπορεί να οδηγήσουν σε χαμηλή πίεση είναι μια ασυνήθιστα χαμηλή καρδιακή συχνότητα (βραδυκαρδία), προβλήματα με τις βαλβίδες της καρδιάς, η καρδιακή προσβολή και η καρδιακή ανεπάρκεια. Από τα ενδοκρινικά νοσήματα ο υποθυρεοειδισμός, οι διαταραχές των παραθυρεοειδών αδένων και η ανεπάρκεια των επινεφριδίων μπορεί να προκαλέσουν υπόταση. 

 

Τέλος, υπάρχουν ορισμένες καταστάσεις που προκαλούν υπόταση και μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή, όπως η έντονη αλλεργική αντίδραση (αναφυλαξία), η σοβαρή λοίμωξη (σηψαιμία) και η μεγάλη απώλεια αίματος. 

 

Η χαμηλή πίεση που δεν προκαλεί συμπτώματα ή προκαλεί μόνο ήπια συμπτώματα, όπως σύντομα επεισόδια ζάλης σπάνια απαιτεί θεραπεία. Συνήθως αντιμετωπίζεται με την αυξημένη πρόσληψη υγρών και αλατιού, τα οποία αυξάνουν την πίεση.

 

Εάν τα συμπτώματα είναι έντονα ή/και επίμονα η αντιμετώπιση εξαρτάται από την υποκείμενη αιτία, η οποία θα πρέπει να θεραπευτεί (π.χ. υποθυρεοειδισμός, αφυδάτωση, προβλήματα καρδιάς).

 

Αν οφείλεται σε φάρμακα θα πρέπει να γίνει αλλαγή της δόσης του φαρμάκου ή να διακοπεί εντελώς η χορήγησή του. 

 

Χριστίνα Ι. Μπουντούρη

Γενικός – Οικογενειακός Ιατρός

Γυμναστική για φλεβική ανεπάρκεια

Γυμναστική για φλεβική ανεπάρκεια

Η φλεβική ανεπάρκεια των κάτω άκρων μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορες μορφές όπως κιρσούς, φλεβεκτασίες και ευρυαγγείες, ενώ σε πιο προχωρημένο στάδιο εκδηλώνεται με οίδημα (πρησμένα πόδια), έλκος ή δερματίτιδα από φλεβική στάση.


Η φλεβική ανεπάρκεια αποτελεί μία νόσο που συνεχώς επιδεινώνεται και παρουσιάζεται με όλο και μεγαλύτερη συχνότητα τα τελευταία χρόνια. Η παλινδρόμηση και η λίμναση του αίματος εντός των περιφερικών φλεβών εκτός από το οίδημα, προκαλεί και μία σειρά συμπτωμάτων, όπως το αίσθημα βάρους και κόπωσης, το κάψιμο και τον πόνο με ιδιαίτερη επιδείνωση τους καλοκαιρινούς μήνες.


Ένας σημαντικός μηχανισμός του οργανισμού μας που βοηθά τη φλεβική κυκλοφορία των κάτω άκρων είναι η μυϊκή ‘αντλία’, η οποία ουσιαστικά εντοπίζεται κυρίως στις γαστροκνημίες (γάμπες). Η σύσπασή τους κατά τη βάδιση ή την άθληση, ουσιαστικά βοηθά τις φλέβες να στέλνουν το αίμα προς τα πάνω ενισχύοντας έτσι τη φυσιολογική λειτουργία τους.


Ασκήσεις και συμβουλές για τη φλεβική ανεπάρκεια

• Αποφύγετε την πολύωρη ορθοστασία και καθιστική θέση και χρησιμοποιείτε ειδικές ελαστικές κάλτσες.
• Αν έχετε δουλειά γραφείου να αποφεύγετε να σταυρώνετε τα πόδια σας, να σηκώνεστε τακτικά για περπάτημα και να χρησιμοποιείτε υποπόδιο.
• Κάτω από το γραφείο:

-εκτελείτε τακτικά περιστροφικές κινήσεις των άκρων ποδών καθώς και συχνή κάμψη και έκτασή τους
-τεντώνετε σιγά σιγά τα γόνατά σας και τα κρατάτε τεντωμένα για τουλάχιστον 5 δευτερόλεπτα
-με τις πτέρνες κολλημένες στο πάτωμα ανεβοκατεβάστε τις μύτες των ποδιών κτυπώντας ρυθμικά το πάτωμα
-με τις μύτες των ποδιών κολλημένες στο πάτωμα ανεβοκατεβάστε τις πτέρνες λυγίζoντας ελαφρά τα γόνατα

• Σε αναγκαστική όρθια θέση ανεβοκατεβάστε αργά όλο το σώμα σας, μία στις μύτες και μία στις πτέρνες των ποδιών (μένοντας για μερικά δευτερόλεπτα σε κάθε κίνηση και με πολλές επαναλήψεις κατά τη διάρκεια της ορθοστασίας). Μετά από καιρό μπορείτε να επαναλαμβάνετε την ίδια άσκηση στηριζόμενοι μόνο στο ένα πόδι.
• Ξεκουράστε τα πόδια σας σε υψηλή ανάρροπη θέση 3-4 φορές την ημέρα για 15-30 λεπτά, καθώς και καθόλη τη διάρκεια της νύκτας (πάνω σε 1-2 μαξιλάρια).
• Κατά τη διάρκεια της ημέρας κάντε τακτικά κρύα ποδόλουτρα (με το τηλέφωνο του ντους από κάτω προς τα πάνω σαν υδρομασάζ) και οπωσδήποτε το βράδυ πριν τον ύπνο.
• Οποιαδήποτε φυσική δραστηριότητα όπως η καθημερινή βάδιση, το ελαφρύ τρέξιμο, το ποδήλατο και ιδιαίτερα το κολύμπι σε ώρες χωρίς ηλιοφάνεια και με άφθονη ενυδάτωση βοηθά τη φλεβική κυκλοφορία.
• Η σωματική άσκηση βοηθά στη διατήρηση του ιδανικού σωματικού βάρους και στην απαραίτητη απώλεια βάρους για τους υπέρβαρους με φλεβική ανεπάρκεια.
• Σε μεγάλη φλεβική ανεπάρκεια η υπερβολική ή έντονη αθλητική δραστηριότητα ωστόσο μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα.
• Στο γυμναστήριο οι ασκήσεις που αυξάνουν πολύ την ενδοκοιλιακή πίεση μπορεί να επιδεινώσουν τη φλεβική ανεπάρκεια. Ο κανόνας για τις ασκήσεις αυτές είναι να γίνονται με τα πόδια ψηλά και όχι σε έντονο βαθμό. Ασκήσεις που συστήνονται είναι:

-κοιλιακοί με τα πόδια ψηλά
-ασκήσεις ‘πάγκου’ με λίγα βάρη, με τα πόδια σε οριζόντια ή ανάρροπη θέση
-σε αερόβια γυμναστική ‘ψαλιδάκια’ ή ‘κύκλοι’ με τα πόδια
-οριζόντιο ποδήλατο
-ασκήσεις για τα πόδια που γυμνάζουν τις γαστροκνημίες



Τα άτομα με μεγάλη φλεβική ανεπάρκεια θα πρέπει να συμβουλεύονται αγγειοχειρουργό και γυμναστή για τη δημιουργία εξατομικευμένου προγράμματος άθλησης, σε περίπτωση που επιθυμούν να ασκούνται σε γυμναστήριο.

Ιατρική απεικόνιση και διάγνωση τραυματισμών

Ιατρική απεικόνιση και διάγνωση τραυματισμών

Οι τραυματισμοί και ο πόνος είναι λίγο πολύ σύνηθες φαινόμενο στην αθλητική δραστηριότητα. Συχνά ο γιατρός (συνήθως ορθοπεδικός), από μόνος του δεν μπορεί να δώσει έγκυρη διάγνωση ή απλώς θέλει να είναι σίγουρος για το μέγεθος της ζημιάς. Έτσι, όταν έρχεται η δυσάρεστη αυτή στιγμή συνήθως μας παραπέμπει σε περαιτέρω εξετάσεις.

Η ιατρική απεικόνιση ξεκίνησε το 1895 με την ανακάλυψη των ακτίνων-Χ (οι απλές ακτινογραφίες που ξέρουμε), αλλά ουσιαστικά αναπτύχθηκε μετά το 1970 με την ανάπτυξη της υπολογιστικής τομογραφίας. Έτσι τα τελευταία χρόνια, η τεχνολογία κατάφερε να προχωρήσει αρκετά ώστε να έχουμε πλέον μηχανήματα που κυριολεκτικά μπορούν να σαρώσουν όλο μας το σώμα και να βοηθήσουν τον γιατρό να εντοπίσει και να διαγνώσει την πηγή ενός πόνου ώστε να θεραπευτεί επιτυχώς ένας τραυματισμός. Τα πιο γνωστά, εκτός από τις απλές ακτινογραφίες, είναι ο Αξονικός Τομογράφος, ο Μαγνητικός Τομογράφος και το Υπερηχογράφημα. Κάθε είδους σύστημα έχει μειονεκτήματα και πλεονεκτήματα και χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό διαφορετικού είδους τραυματισμών.

Σκοπός αυτού του άρθρου είναι να δούμε τις βασικές αρχές και τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται από κάθε τέτοιο απεικονιστικό σύστημα, ώστε να κατανοήσουμε γιατί η ακριβής διάγνωση ενός τραυματισμού που μας ταλαιπωρεί, πολλές φορές δεν είναι απλή υπόθεση.

Ακτινογραφία

Η ακτινογραφία που γνωρίζουμε όλοι μπορεί, θεωρητικά, να απεικονίσει οποιοδήποτε μέρος του σώματος. Είναι ουσιαστικά μια φωτογράφιση μιας περιοχής του ανθρωπίνου σώματος και δίνει μια απλή εικόνα, η οποία όμως είναι υπεραρκετή σε σοβαρές ορθοπεδικές βλάβες όπως κατάγματα οστών.

Η αρχή της λήψης ακτινογραφιών βασίζεται στο γεγονός ότι οι ακτίνες-Χ διαπερνούν σε ποικίλο βαθμό τα μαλακά μόρια του σώματος (πχ μύες) και τον αέρα, ενώ αντίθετα η πορεία τους διακόπτεται στα συμπαγή μόρια (πχ οστά). Το σημείο του σώματος που προορίζεται να αποτυπωθεί στην ακτινογραφία τοποθετείται μπροστά στο ακτινολογικό φιλμ και μια πηγή ακτίνων Χ, αφού επικεντρώσει κατάλληλα, το ακτινοβολεί (σε διαφορετική απόσταση και για διαφορετική χρονική διάρκεια ανάλογα με την εξέταση). Η εικόνα που λαμβάνεται στο φιλμ, εκτυπώνεται και είναι ασπρόμαυρη και διαφανής.

Το προφανές βασικό μειονέκτημα της μεθόδου είναι πως δίνει μόνο μια εικόνα σε συγκεκριμένο βάθος, στην οποία ενδεχομένως να μην απεικονίζεται η βλάβη, αν είναι μικρή ή "κρύβεται" πίσω από κάποιον ιστό που "υπερισχύει" στην απεικόνιση.

Αξονική Τομογραφία

Η Αξονική τομογραφία ή Υπολογιστική τομογραφία (Computed Tomography - CT) είναι ακτινολογική μέθοδος εξέτασης. Μπορεί να απεικονίσει σε κάθετες τομές ολόκληρο το σώμα, χρησιμοποιώντας ακτίνες-Χ. Οι αξονικές τομογραφίες λαμβάνονται με τον αξονικό τομογραφο.

Ο εξεταζόμενος τοποθετείται σε ύπτια θέση σε ένα κινούμενο κάθισμα το οποίο αργά διέρχεται μέσω μιας κυκλικής τρύπας του μηχανήματος. Με αυτήν τη μέθοδο λαμβάνονται κάθετες λεπτές τομές ("βήμα" μεταξύ 0,6-10 χιλιοστών) του ανθρώπινου σώματος, οι οποίες αποτυπώνονται σε φιλμ και ουσιαστικά πρόκειται για σειρά ακτινογραφιών. Έτσι απεικονίζεται το εσωτερικό του σώματος και επιτρέπεται στον εξεταστή να αναζητήσει ανάμεσα σε όλες αυτές τις τομές τις "κρίσιμες" στις οποίες φαίνονται βλάβες και ανωμαλίες σε σημεία που ήταν αδιανόητο να εντοπιστούν με την απλή ακτινογραφία.

Οι δυο πιο σημαντικοί παράμετροι σε αυτή τη τεχνική είναι η γεωμετρία λήψης δεδομένων (ουσιαστικά η γωνία λήψης των ακτινογραφιών σε σχέση με σώμα του ασθενή) και το "βήμα" με το οποίο θα ληφθούν οι τομές. Όσο πιο μικρή είναι η βλάβη τόσο πιο μικρό πρέπει να είναι το "βήμα" ανίχνευσης ώστε να απεικονιστεί σε κάποια από τις τομές που θα ληφθούν. Αντίστοιχα, ανάλογα με την έκταση της πάσχουσας περιοχής πρέπει να επιλεχθεί και κατάλληλη γωνία λήψης δεδομένων ώστε να προβληθεί η βλάβη ευκρινώς στην κρίσιμη τομή.

Μαγνητική Τομογραφία

Η Απεικόνιση Μαγνητικού Συντονισμού (Magnetic Resonance Imaging - MRI) ή Μαγνητική Τομογραφία όπως είναι περισσότερο γνωστή, είναι μια απεικονιστική μέθοδος του εσωτερικού ενός οργανισμού που δεν χρησιμοποιεί ιοντίζουσες ακτινοβολίες.

Ο εξεταζόμενος τοποθετείται εντός ισχυρού μαγνητικού πεδίου. Υπό αυτές τις συνθήκες οι πυρήνες υδρογόνου του σώματος (που βρίσκονται σχεδόν σε όλες τις ενώσεις-νερό, λίπος και άλλες οργανικές ενώσεις) προσανατολίζονται παράλληλα ως προς της μαγνητικές γραμμές του πεδίου και εκτελούν μεταπτωτική κίνηση γύρω από τον άξονα των μαγνητικών γραμμών με συγκεκριμένη συχνότητα περιστροφής η οποία είναι χαρακτηριστική για κάθε άτομο οπότε είναι δυνατόν να αποτελέσει μέσο διερεύνησης των διαφόρων τύπων πυρήνων που εμπεριέχονται σε ένα σώμα, είτε αυτό είναι δείγμα κάποιας βιολογικής ή χημικής ουσίας είτε είναι ιστός κάποιου εξεταζόμενου.

Με την αποκλειστική χρήση μαγνητικού τομογράφου είναι δυνατή η λήψη πληροφοριών σχετικά με την βιοχημική κατάσταση των ιστών με την μορφή εικόνων και φασμάτων. Η μαγνητική τομογραφία προσφέρει μία πληθώρα εργαλείων για την εύρεση και την παρακολούθηση της πορείας διαφόρων βλαβών καθώς επίσης και την δυνατότητα πολλών επαναλήψεων μιας και οι ασθενείς δεν επιβαρύνονται με ιοντίζουσες ακτινοβολίες (όπως τις ακτινες-Χ) ή άλλες χημικές ουσίες. Επίσης η εφαρμογή της γεφυρώνει το χάσμα της ανατομικής απεικόνισης και της μοριακής απεικόνισης καθώς προσφέρει την δυνατότητα χωρικής (τρισδιάστατης) απεικόνισης των ιστών.

Το κυριότερο μειονέκτημα της μεθόδου που αφορά τους αθλητές είναι πως εξαιτίας της πολυπλοκότητας και της διαδικασίας σύνθεσης της μαγνητικής τομογραφικής εικόνας, εμφανίζονται ψευδοενδείξεις που είναι δύσκολο να αναγνωριστούν και κατ'επεκταση να ερμηνευτούν. Γενικά όμως θεωρείται από τις πιο ακριβής και έγκυρες μεθόδους στην ιατρική απεικόνιση και διάγνωση.


Υπερηχογράφημα

Υπέρηχος ονομάζεται το μηχανικό κύμα με συχνότητα μεγαλύτερη από αυτήν που μπορεί να ακούσει ο άνθρωπος. Η χρήση των υπερήχων στην Ιατρική εστιάζεται κυρίως στον τομέα της διάγνωσης με την μέτρηση διάφορων χαρακτηριστικών των ανακλώμενων ή διερχόμενων ηχητικών κυμάτων.

Το υπερηχογράφημα είναι μία ιατρική απεικονιστική μέθοδος που παράγει εικόνες μερών του ανθρωπίνου σώματος χρησιμοποιώντας τους υπερήχους. Ο πομποδέκτης είναι το περιφερειακό εξάρτημα του μηχανήματος το οποίο στέλνει υπερήχους προς το σώμα με κατεύθυνση που καθορίζει ο εξεταστής και ταυτοχρόνως δέχεται τις ανακλάσεις τους και τις μετατρέπει σε εικόνα.

Κάθε ιστός του σώματος έχει μια ειδική συμπεριφορά στους υπερήχους κι έτσι ανακλά, διαθλά ή απορροφά διαφορετικό ποσό κυμάτων από αυτά που δέχεται. Έτσι ο υπολογιστής αφού δεχτεί τις ανακλάσεις και γνωρίζοντας το ποσό των κυμάτων που στάλθηκαν, αποδίδει ένα χρώμα ή μια απόχρωση του γκρι σε κάθε ιστό και τα εμφανίζει σε μία οθόνη σαν εικόνες. Οι εικόνες αυτές μελετώνται από τον εξεταστή κι αυτός με τη σειρά του εξάγει διαγνωστικά συμπεράσματα.

Το μεγάλο πλεονέκτημα του υπερηχογραφήματος είναι πως μας δίνει τη δυνατότητα για απεικόνιση και εξέταση πραγματικού χρόνου, όπου μπορούμε να παρακολουθήσουμε ζωντανά ακόμα και τις κινήσεις ιστών και οργάνων. Γιαυτό είναι πολύ χρήσιμο ειδικά στην εξέταση των ζωτικών μας οργάνων (καρδιά, στομάχι κτλ). Βέβαια η πιο διαδεδομένη χρήση του δεν έχει να κάνει με παθολογική κατάσταση, αλλά με την πιο ευχάριστη, αυτή του υπερηχογραφήματος εμβρύου στη μήτρα, "εξέταση" η οποία συνηθίζεται να καταγράφεται και σε βίντεο!

* Σημειώνουμε πως οι "Υπέρηχοι" είναι γνωστοί σε πολλούς αθλητές και ως θεραπευτικό μέσω στα πλαίσια φυσικοθεραπειών. Εκεί ουσιαστικά χρησιμοποιούνται σαν μέσο αύξησης της θερμοκρασίας της πάσχουσας περιοχής. Προφανώς πρόκειται για κάτι εντελώς διαφορετικό από την διαγνωστική μέθοδο μες την οποία ασχολούμαστε σε αυτό το άρθρο. Γενικά η χρήση τους στην ιατρική ευρύνεται σε πολλούς τομείς και δε θα πρέπει να μας μπερδεύει η χρήση του συγκεκριμένου όρου σε κάθε περίπτωση.

Κλείνοντας αυτή την παρουσίαση, πρέπει να διευκρινίσουμε πως καμιά απεικονιστική μέθοδος και κανένα μηχάνημα δεν μπορεί να κάνει από μόνο του διάγνωση. Ο ρόλος τους είναι να δώσουν εικόνα από τα ενδότερα του οργανισμού μας στον καταρτισμένο επιστήμονα, ο οποίος με τη σειρά του θα δώσει διάγνωση και θα συστήσει θεραπεία.


Με βάση τα δεδομένα που έχει ο γιατρός από τον ασθενή του, είναι ευθύνη του να ορίσει τις απαραίτητες παραμέτρους στην εκάστοτε συσκευή ώστε να πάρει και τις σωστές εικόνες της υπό εξέτασης περιοχής. Δεν είναι λίγες οι φορές που έχουν γίνει λάθος ή ελλιπείς διαγνώσεις εξαιτίας κακών χειρισμών. Τα μηχανήματα μας δίνουν δυνατότητες. Είναι ευθύνη των ανθρώπων να τις αξιοποιούμε!

Αμφιβολίες για το ξυπόλητο τρέξιμο

Αμφιβολίες για το ξυπόλητο τρέξιμο

Οι λάτρεις του ξυπόλητου τζόγκινγκ πιστεύουν ότι το τρέξιμο δίχως παπούτσια ή έστω με μία... υποψία υποδήματος διευκολύνει την προσπάθειά τους, αυξάνει την ταχύτητά τους και μειώνει τον κίνδυνο τραυματισμού.


Απρόσμενος αριθμός νέων μελετών όμως, που εξέτασαν πώς αντιδρά ο οργανισμός όταν τρέχουμε δίχως παπούτσια, θέτουν υπό αμφισβήτηση αυτές τις πεποιθήσεις, γράφει η εφημερίδα «Νιου Γιορκ Τάιμς».


Ενα από τα κυριότερα επιχειρήματα των θιασωτών του ξυπόλητου τρεξίματος είναι ότι με αυτόν τον τρόπο η δύναμη της βαρύτητας κάνει τον δρομέα να προσγειώνεται στο πρόσθιο τμήμα του πέλματος και όχι στο οπίσθιο, όπως συμβαίνει με τα αθλητικά παπούτσια.


Το να πατάμε πρώτα με τα δάχτυλα «είναι το φυσιολογικό», λένε. Επιπλέον, ισχυρίζονται ότι αυτού του είδους ο διασκελισμός απαιτεί λιγότερο οξυγόνο και προσπάθεια όποια κι αν είναι η ταχύτητα της κίνησης, ενώ τελικά βοηθά τους δρομείς να τρέχουν ταχύτερα ή επί περισσότερη ώρα.


Την ιδέα αυτή αντικρούει η πρώτη από τις νέες μελέτες, η οποία δημοσιεύθηκε στην Επιθεώρηση Εφηρμοσμένης Φυσιολογίας (JAP). Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης στο Αμχερστ (UMASS Amherst) επιστράτευσαν 37 δρομείς, οι 19 εκ των οποίων πατούσαν πρώτα με τη φτέρνα όταν έτρεχαν και οι υπόλοιποι με το πρόσθιο τμήμα του πέλματος.


Οι ερευνητές κατέγραψαν πόση ενέργεια έκαιγαν με τρεις διαφορετικές ταχύτητες, που αντιστοιχούσαν σε ήπιο, μέτριο και γρήγορο τρέξιμο, ενώ τους ζήτησαν να αλλάξουν και διασκελισμό.


Αποτέλεσμα: το τρέξιμο με την προσγείωση πρώτα στη φτέρνα ανεδείχθη το πιο αποτελεσματικό όσον αφορά τις δαπάνες ενέργειας (καύσεις) από τον οργανισμό. Ειδικότερα, οι δρομείς που πρώτα πατούσαν στη φτέρνα χρειάζονταν λιγότερο οξυγόνο και έκαιγαν λιγότερους υδατάνθρακες, ανεξάρτητα από την ταχύτητά τους και ανεξάρτητα από το αν έτσι συνήθιζαν να τρέχουν ή άλλαξαν διασκελισμό για τους σκοπούς της μελέτης.


Αυτό είναι πολύ σημαντικό, σύμφωνα με τους ερευνητές, διότι η διατήρηση των αποθεμάτων υδατανθράκων του οργανισμού σημαίνει ότι ο αθλητής έχει μεγαλύτερη αντοχή και μειώνονται οι πιθανότητες να σωριαστεί ξαφνικά από την κούραση.




Πρόληψη τραυματισμών


Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν ανάλογα στοιχεία από πέντε άλλες μελέτες, οι οποίες παρουσιάσθηκαν προσφάτως στο ετήσιο συνέδριο του Αμερικανικού Κολεγίου Αθλητιατρικής (ACSM) στην Ινδιανάπολη. Οι μελέτες κατέληξαν ομόφωνα στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν σημαντικά οφέλη όσον αφορά την «οικονομία δυνάμεων» μεταξύ του να τρέχει κάποιος με κανονικά αθλητικά παπούτσια ή ξυπόλητος.



Εξίσου δυσοίωνα είναι και τα νέα ευρήματα για την πρόληψη των τραυματισμών με το ξυπόλητο τρέξιμο. Αν και πολλοί ξυπόλητοι δρομείς πιστεύουν ότι τα πολύ ελαφριά έως ανύπαρκτα παπούτσια δυναμώνουν τους μυς των ποδιών, ελαττώνοντας τον κίνδυνο τραυματισμού, επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Brigham Young δεν κατόρθωσαν να το επιβεβαιώσουν σε μελέτη που πραγματοποίησαν.


Οπως εξήγησαν στο συνέδριο, για να μειωθεί ο κίνδυνος τραυματισμού με το ξυπόλητο τρέξιμο θα πρέπει η ποδική καμάρα να αλλάξει σχήμα. Ωστόσο, παρακολουθώντας επί 10 εβδομάδες ομάδα εθελοντών οι οποίοι άρχισαν να τρέχουν ξυπόλητοι δεν είδαν καμία αλλαγή στις ποδικές καμάρες τους.


Ενας στους τρεις

Αλλες ερευνητικές ομάδες έκαναν κάτι ακόμα πιο απλό: ρώτησαν εκατοντάδες εθελοντές εάν υιοθέτησαν τη μόδα του ξυπόλητου ή σχεδόν ξυπόλητου τρεξίματος και εάν είδαν μείωση στους τραυματισμούς τους. είπε πως έκανε την αλλαγή, αλλά 32% από αυτούς είπαν ότι είχαν τραυματισμούς εξαιτίας της – και πολλοί ξανάρχισαν να χρησιμοποιούν τα παλιά τους παπούτσια.


Καμία από αυτές τις μελέτες, βεβαίως, δεν υποδηλώνει ότι το ξυπόλητο ή σχεδόν ξυπόλητο τρέξιμο είναι επικίνδυνο για όλους τους δρομείς. Υποδηλώνουν απλώς ότι εύκολες απαντήσεις δεν υπάρχουν, σύμφωνα με τους ειδικούς.



«Αλλοι δρομείς είναι καλύτερα όταν κάνουν την αλλαγή και άλλοι χειρότερα», λέει ο δρ Ρότζερ Κρέιμ, καθηγητής Αθλητικής Φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο. Και προσθέτει ότι το κύριο μάθημα από τα νέα ευρήματα είναι πως ισχυρισμοί τύπου «όλοι οι δρομείς καλά θα κάνουν να τρέχουν ξυπόλητοι» είναι «σίγουρα λανθασμένοι».



Συνεπώς, ξεχάστε τις παραινέσεις και τρέξτε με τον τρόπο που είναι πιο φυσικός και άνετος για εσάς, συνιστούν οι ειδικοί. Εάν δεν έχετε ενδείξεις τραυματισμού είναι σαφές ότι τρέχετε με τον τρόπο που ταιριάζει καλύτερα στο σώμα σας.

Από: Δραστηριότητες Extreme Sports